Καστανιά

Δεκατρία είδη συνθέτουν την οικογένεια της καστανιάς, από είδη που παραμένουν σε ύψος θάμνου μέχρι και πανύψηλα δέντρα που φτάνουν τα τριάντα μέτρα. Σε όλες τις χώρες τις νότιας Ευρώπης υπάρχουν αυτοφυή δάση καστανιάς (Castanea sativa).
 Η ζωή του δένδρου της καστανιάς μπορεί να ξεπεράσει τους δυο αιώνες όταν φύεται σε όξινο (5,5 έως 6,5 ΡΗ) και αργιλώδες έδαφος. Αντέχει στις καλοκαιρινές υψηλές θερμοκρασίες και στο ψύχος ενώ το υψόμετρο που συνιστάται για μια αποδοτική καλλιέργεια, είναι τα 250 έως 800 μέτρα.

Η καστανιά είναι ανεμόφυλλο φυτό. Η επικονίαση της γίνεται βασικά από τον άνεμο. Τα έντομα που επισκέπτονται τα άνθη βοηθούν και αυτά για την ασφαλέστερη επικονίαση της καστανιάς. Στο ίδιο δένδρο ευρίσκονται τα αρσενικά και θηλυκά άνθη. Αν η χρονιά είναι ευνοϊκή, κάθε δένδρο αποδίδει από 30 - 50 κιλά κάστανα.

Πολλαπλασιάζεται με εμβολιασμό, κατά πρώτο λόγο πάνω σε άγριο υποκείμενο με μάτι ή κέντρισμα, αλλά και με σπόρο και μοσχεύματα. Το κάστανο είναι καρπός υψηλής διατροφικής αξίας. Τα θρεπτικά συστατικά του είναι πολλά: άμυλο, σάκχαρα, πρωτεΐνες, λίπη, φυτικές ίνες, μεταλλικά στοιχεία και βιταμίνες Β1, Β2, Β3, Β5, C. Τρώγονται βραστά, ψητά ή ωμά. Τα νωπά κάστανα περιέχουν 45% υδατάνθρακες, 5% φυτικά έλαια και 50% νερό.

Σημαντικό είναι να αναφέρουμε πως παλαιά, σε κάποιες περιοχές, ονομαζόταν και ψωμόδενδρο, ονομασία που πήρε χάρις στην μοναδική ιδιότητα των ξηρών καρπών να γίνονται αλεύρι.

 Από μελισσοκομικής πλευράς, η καστανιά αποτελεί ένα από τα χρησιμότερα δένδρα για την μελισσοκομία και πηγή καλού μελιού και άφθονης, άριστης ποιότητας, γύρης. Η ανθοφορία της καστανιάς ευνοείται όταν προηγηθούν ήπιες καιρικές συνθήκες και βροχερός καιρός. Οι μέλισσες αποθηκεύουν ποσότητες γύρης που τους είναι πολύτιμη για την εκτροφή του γόνου αργότερα στο πεύκο. Η ανθοφορία της αρχές Ιουνίου, που διαρκεί ένα δωδεκαήμερο αν το επιτρέψει ο καιρός, είναι σημαντική για τα μελίσσια μικρά και μεγάλα.

Η πικρή σε γεύση αλλά και πλούσια σε συστατικά γύρη της καστανιάς είναι αυτή που κάνει τα μελίσσια να μεγαλώνουν τον γόνο τους. Η αποθήκευση της για μελλοντική χρήση, διατηρεί τα μελίσσια ακμαία και δυνατά για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Οι βασίλισσες που κάνουμε κατά την διάρκεια της ανθοφορίας της καστανιάς, γίνονται πολύ καλές και παραγωγικές. Αυτό οφείλεται στον πολύ καλό και θρεπτικό βασιλικό πολτό που ταΐζονται πριν κλείσουν τα κελιά τους.

 Το μέλι της καστανιάς είναι σκούρο, συχνά κοκκινωπό, με χαρακτηριστικό άρωμα, περιέχει πολλούς γυρεόκοκκους, έχει πικρή γεύση και κρυσταλλώνει αργά, σε λεπτούς κόκκους. Για τα μελίσσια αποτελεί εξαιρετικής ποιότητας τροφή.

Η αποθήκευση μεγάλων ποσοτήτων γύρης καστανιάς και η χρησιμοποίηση της στο πεύκο για ανανέωση του πληθυσμού, εξασφαλίζουν και δεύτερο τρύγο στο πρώιμο πεύκο της Θάσου. Για πολλούς μελισσοκόμους που μεταφέρουν τα μελίσσια τους τον Ιούλιο στη Θάσο για το πεύκο, το - πέρασμα - από την καστανιά παίζει πολύ μεγάλο και καθοριστικό ρόλο για τον αποδοτικό τρύγο του πευκόμελου.

Το μέλι που έχει συλλεχθεί από άγριες καστανιές, αφήνει μια ελαφρώς πικρή επίγευση, το μέλι που είναι από ήμερες καλλιεργούμενες καστανιές δεν παρουσιάζει αυτή την ιδιότητα.

Εκτός από το άφθονο νέκταρ και την εξαιρετικής ποιότητας γύρη, η καστανιά δίνει και μελιτώδεις εκκρίσεις από την αφίδα Myzocallis castanicola. Οι εκκρίσεις αρχίζουν τον Μάιο και συνεχίζονται μέχρι τον Ιούλιο.

 http://melissomania.gr